Waar is de geest van Anita Andriesen?

Vandaag een jaar geleden (op 8 december) moest Fryslân afscheid nemen van Anita Andriesen. In de Leeuwarder Courant verschenen - en dat gebeurde nooit eerder - liefst vier pagina's met rouwadvertenties. De Grote Kerk in Leeuwarden was te klein. Zo werd het afscheid van Anita Andriesen tegelijk een indrukwekkende demonstratie voor een andere politiek.

Anita Andriesen had de Friezen geraakt met haar manier van politiek bedrijven: sociaal, betrokken en ast net kin sa't moat dan moat it mar sa't kin. "Se kwam op foor de swakkere in de samenleving (...) Dat deen se met hur bekende nuchterheid, idealisme en enthoesjasme", schreef haar man Sytse op de rouwkaart.

Sommigen noemden haar zelfs de mem fan Fryslân. Dat is natuurlijk flauwekul. Ze was de mem fan Remco, Anne Peter en Friso.

"Wij verliezen in haar een betrokken en toegankelijk bestuurder die ons inspireerde en die zich met hart en ziel inzette voor Fryslân en haar inwoners", schreven GS. Dat is waar, want Anita was bovenal Bildts, en Friezin, maar altijd in het besef dat ze ook wereldburger was. Een paar weken voor haar overlijden demonstreerde ze nog in Amsterdam tegen de haatzaaiende Geert Wilders. Op de terugweg nam ze een patatje mayo, lekker biologisch en gezond.

Mede door haar toedoen presenteerden GS een koersdocument waarin wereldburgerschap een prominente plaats kreeg: "Dit wurdt een koalysje-akoart foar Fryske wrâldboargers. Dat binne wat ús oanbelanget alle Friezen yn al har ferskaat, ek sy dy ‘t dat noch net witte". Wij-van-Tûmba vonden dat fantastisch, want in geen enkele provincie werd zo duidelijk positie gekozen voor wereldburgerschap.

Intussen lijkt er door het provinciehuis een nieuwe, straffe wind te waaien. Onder druk van bezuinigingen - maar waarom: we zijn toch ontzaglijk rijk dankzij de Nuon-gelden? - stellen GS voor fors te snoeien in de provinciale taken. Het college legt de staten drie scenario's voor, maar woorden als wereldburgerschap of millenniumdoelen komen in geen van de plannen voor. Andere provincies - Zeeland bijvoorbeeld - kiezen er voor om de drie p's van people, planet en profit tot uitgangspunt van beleid te maken, maar ook die woorden komen we in de provinciale nota "Op Maat" niet tegen. Duurzaamheid, dat wel, maar dan gedegradeerd tot tijdelijk thema.

Het nieuwe ambtenarenwoord is: robuust. Robuust. Dat was Anita ook. Maar die was daarnaast ook stoer. In de zin van: lef hebben en er dwars voor gaan liggen als het om wezenlijke zaken gaat.

Als iemand overleden is en begraven vragen kleine kinderen soms hoe lang het nog duurt voor ook de geest vertrokken is. Wij weten het antwoord nu: binnen een jaar. Althans uit het provinciehuis. Maar die geest kan elders weer tevoorschijn komen. Het kan toch geen toeval zijn dat de gemeente Het Bildt de eerste Friese Fair Trade gemeente is?

Ate de Jong Tûmba, centrum voor wereldburgerschap en gelijke behandeling