Sound of silence

Column Harry Prins in "Yn", regioblad voor lifstyle & landleven, mei 2008

"Wen er alvast maar aan; zo zal het zijn in 2030," meldde het Limburgs Dagblad deze zomer. Over ruim 20 jaar wonen en werken 300.000 mensen minder in Zuid-Limburg dan nu het geval is. Precies die driekwart miljoen die in de zomer van 2008 op vakantie waren. Rust, ruimte, stilte - en de auteur van deze column kan er uit eigen ervaring over meespreken.

Ruimte en stilte staan hoog op het verlanglijstje van de inwoners van dit dichtbevolkte land. Zijn er nog plekken in Nederland waar het echt stil is? In de Verenigde Staten, met zijn onmetelijke vlaktes, uitgestrekte bossen, grote meren en majestueuze bergen, is er ten minste een plek waar het echt stil is. Een plek ter grootte van tweeënhalve vierkante centimeter...
Gordon Hempton is de stichter en beschermer van deze unieke speldeknop, gelegen in het Olympic National Park, in het noordwesten van de staat Washington. De UNESCO heeft het park op de Werelderfgoedlijst gezet. Hempton is geluidsecoloog en heeft met zijn draagbare geluidsmeter op honderden plaatsen in de Verenigde Staten en daarbuiten de aanwezigheid van herrie en de afwezigheid van stilte gemeten. "Het gaat me niet om de afwezigheid van geluid, maar om de afwezigheid van herrie," zegt hij in het laatste nummer van het tijdschrift Ode, dat in het geheel gewijd is aan stilte. En naar zijn bevindingen wordt stilte, net als vele dier- en plantensoorten, in haar voortbestaan bedreigd: "Herrie besmet vele vierkante kilometers. Als je één vierkante inch beschermt, help je in deze wereld tot op zekere hoogte duizenden kilometers te beschermen." Hempton kan als een zonderling worden afgedaan - hij maakte een bekroonde documentaire waarin hij de geluiden van de zonsopgang op zes continenten vastlegde en keurt voor een wandeling naar zijn One Square Inch of Silence het dragen van een waterdichte broek af (""Dat maakt te veel lawaai"). Maar met zijn werk - radio- en televisiedocumentaires, het schrijven van een boek, en lobbyen - probeert Hempton de noodzaak van stilte onder de aandacht te brengen.

Het is onvoorstelbaar dat in de miljoenensteden op aarde het geluid van stilte kan heersen. Maar zelfs daar zijn er mensen die plekken oprichten en onderhouden waar rust en ruimte heerst. Zoals bijvoorbeeld Ajoke Mohammed, weduwe van generaal Murtala Mohammed van Nigeria. Zij beheert de Murtala Mohammed Botanical Garden in Lagos, een oase van rust tussen 9 miljoen Nigerianen.

Limburgse gemeenten schrappen al bouwplannen voor nieuwe woonwijken, simpelweg omdat de potentiële bewoners straks er niet zullen zijn. In Friesland en Groningen is eenzelfde ontwikkeling zichtbaar. Het probleem lost zichzelf dus mogelijk voor 2030 op.