'Millenniumdoelen raken op stoom'
Door Harry Prins, medewerker Tûmba
verschenen in Better Fryslân, bijlage van het friesch Dagblad, 22 mei 2010
Drie mooie en zonnige dagen in New York City, tien jaar geleden. Bijna alle wereldleiders bespreken in het hoofdkwartier van de Verenigde Naties de toekomst van de volkerenorganisatie in de 21ste eeuw. Op deze historische top in 2000, een van de grootste ooit, ondertekenden leiders en vertegenwoordigers van 189 landen de Millennium Declaration van de Verenigde Naties. Deze verklaring vormt de basis van de Millenniumdoelen, acht in totaal. De regeringsleiders grepen de millenniumwisseling aan om een grootse visie op de toekomst van de aarde te schetsen. Voor 2015 moesten een aantal schrijnende mondiale problemen, zoals armoede, honger, ziekten, onderwijs en milieu, verbeterd of opgelost zijn. “Laten wij vandaag de klok luiden om ons geweten wakker te schudden,”zei toenmalig secretaris-generaal van de Verenigde Naties Kofi Annan, terwijl hij bij de opening van de Millenniumtop de Japanse vredesklok luidde. “Laat het een eeuw van wreedheid en vernietiging uitluiden en laat het een millennium van hoop en vrede verwelkomen.”
De 189 vertegenwoordigers van evenzoveel landen, waaronder het eilandstaatje Tuvalu dat een dag voor de top als nieuwste VN-lid was toegelaten, zetten hun handtekeningen onder de Millennium Verklaring, om daarmee “alle mannen, vrouwen en kinderen te bevrijden van de troosteloze en onmenselijke omstandigheden van extreme armoede”. Maar er kwam al spoedig kritiek op de idealistische doelstellingen van de Verenigde Naties. Was het werkelijk mogelijk om binnen 15 jaar extreme armoede en honger uit te roeien, alle kinderen basisonderwijs te geven, gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen, kindersterfte terug te dringen, de gezondheid van moeders te verbeteren, hiv en aids en andere ziektes terug te dringen, een duurzaam milieu en toegankelijkheid van schoon drinkwater te realiseren, en wereldwijd een open en eerlijk handelssysteem op te zetten? “In nog geen honderd jaar,” zeiden de critici van de ambiteuze Millenniumdoelen. Voor veel regeringen bleef het papier geduldig en bleef de handtekening een loze belofte. Om de wereld bij de les te houden en de Millenniumdoelen een kans van slagen te geven, kwamen in 2005 de wereldleiders wederom bijeen. Opnieuw in september en opnieuw in New York, maar nu met 191 vertegenwoordigers. Kofi Annan sprak van “een unieke kans die zich maar eenmaal per generatie aandient”. De regeringsleiders spraken zich weer uit voor het verwezenlijken van de Millenniumdoelen, maar werden het wel eens over meer geld voor de doelen: jaarlijks 50 miljard dollar extra vanaf 2010. Tevens kwamen de landen overeen dat er nationale plannen moesten komen om de Millenniumdoelen te verwezenlijken.
Met een aantal Millenniumdoelen gaat het niet goed. Zo blijft het aantal ondervoede kinderen in een groot aaantal, met name Afrikaanse landen, hoog. Ook het streven naar gelijke kansen voor jongens en meisjes blijft moeilijk. Toegang tot veilig drinkwater en goede sanitaire voorzieningen is nog lang niet gerealiseerd. Maar in millenniumdoel 2, alle kinderen naar school, is goede vooruitgang geboekt. Het aantal besmettingen met hiv (millenniumdoel 6) is de afgelopen jaren fors gedaald.
Dit jaar reizen de leiders en vertegenwoordigers van de VN-lidstaten opnieuw in september af naar New York. “Onze wereld heeft de middelen en de kennis om de Millenniumdoelen mogelijk te maken,” verklaarde de nieuwe secretaris-generaal van de VN, Ban Ki-moon. “Het mislukken ervan is een morele en praktische fout.” Tien jaar na de Millenniumtop en nog vijf jaar te gaan tot 2015 heeft Ban de wereldleiders opgeroepen hun inspanning voor de milleniumdoelen te verdubbelen. De secretaris-generaal is optimistisch. “Het afgelopen decennium heeft ons geleerd wat werkt en waar we ons op moeten richten. De Millenniumdoelen hebben een ongekende inzet losgemaakt om honger, armoede en ziekte de wereld uit te bannen. Maar we kunnen en moeten meer doen, vooral op het gebied van klimaatverandering, de toename van honger wereldwijd, en de gevolgen van de mondiale economische en financiële crisis.” Ban heeft 2010 tot het jaar van ontwikkeling uitgeroepen. Maar alles staat of valt met het geld dat regeringen vrij kunnen en willen maken om de mondiale problemen, samengevat in de acht Millenniumdoelen, aan te pakken.
Terwijl de inspanningen van de meeste overheden moeizaam verlopen, hebben de Millenniumdoelen tot een groot aantal initiatieven van organisaties, bedrijven en individuen geleid. NCDO, de Nationale Commissie voor Internationale Samenwerking en Duurzame Ontwikkeling, bundelt een aantal van deze initiatieven. Op hun website www.Millenniumdoelen.nl staan tips, ideeën en de Millenniumdoelenatlas, waarop de vorderingen per land te zien zijn. Ook in Fryslân zijn tientallen organisaties en particulieren actief om hun steentje aan de millenniumdoelstellingen bij te dragen. Zo zijn er een kleine 100 bedrijven die aan de slag gaan met de Millenniumdoelen. Ook is er een Frysk Comité Millenniumdoelen, waarin een aantal bekende Friezen zitten. Aan al die actieve burgers zal het slagen van de millenniumdoelstellingen niet liggen. Een mooie en zonnige toekomst voor planeet aarde.
