Friese maatschappelijke organisaties bepleiten sociale koers

Provinciaal Koersdocument geldt niet alleen bij mooi weer

December 2009
Nederland kent op dit moment 550 begrafenisverenigingen, 220 daarvan bevinden zich in Fryslân - de traditie om buren ook in de moeilijkste tijden bij te staan, leeft nergens zo sterk. Friezen kijken ook over grenzen: Oikocredit, Maxima haar model om mensen in ontwikkelingslanden te steunen, heeft in Fryslân bijna twee keer zo veel donateurs als het landelijk gemiddelde. Fryslân kent een rijk en zeer divers verenigingsleven: onze provincie is met afstand koploper op dit gebied. En of het nu gaat om gehandicapten, uitkeringsgerechtigden, zorggebruikers, vluchtelingen of ouderen: andere provincies laten zich inspireren door de Friese ervaringen en inzet. Saamhorigheid is in Fryslân geen loze intentie maar een tastbare waarde.

Dit is het Fryslân waar wij in willen wonen. Dit is het Fryslân van Gedeputeerde Staten. Dachten we.

Gedeputeerde Staten presenteerden twee jaar geleden een inspirerende koersnota voor de provincie. Maar van die inspiratie en van die koers is weinig meer over. Gedeputeerde Staten komen nu met drie scenario's voor de toekomst. De staten mogen kiezen. Maar één keuze is alvast gemaakt: in alle modellen wordt drastisch gesnoeid in sociale taken. Ons werk wordt onder de streep geplaatst en feitelijk betekent dat: een streep er door. Die keuze hebben GS alvast gemaakt aan het begin van een bezuinigingsoperatie onder de naam "De Koöperaasje".

GS lijken niet te beseffen dat de kwaliteit van de samenleving meer is dan de aanleg van wegen en dijken en het stimuleren van economische activiteiten. Wat heb je aan wegen als je niet weet welke kant je uit wilt, of als je aan het eind van de weg een kille wereld vindt? De mens, en dan graag die solidaire en coöperatieve Fries uit de eerste alinea van dit artikel, dient centraal te staan.

De operatie is nodig, zegt de provincie, omdat er 25 miljoen bezuinigd moet worden. Wij zetten vraagtekens bij het bedrag, maar nog meer bij de keuzes die nu gemaakt worden. Volgens het Inter Provinciaal Overleg IPO zit Fryslân in de top drie van rijkste provincies. Dan moet er toch geld zijn voor taken op het terrein van zorg, welzijn en welbevinden? Maar, betoogt de provincie, de sociale taken kunnen beter door de gemeenten worden gedaan. Dat zou kunnen - de gemeenten staan dichter bij de burger - maar de provincie weet dat ook de gemeenten de komende jaren fors zullen moeten bezuinigen. Bovendien: een aantal taken hoort echt op de schaal van de provincie thuis.

In een messcherpe Te Gast in de Leeuwarder Courant ("Fryske PvdA op ‘e doele") heeft Abe de Vries twee maanden geleden de politiek gewaarschuwd: "Polityk soe gjin opportunisme wêze moatte, dat fiele de minsken wol oan. Polityk soe wêze moatte: it bêste sykje en it goede dwaan". Doe je dat niet, verbaas je er dan ook niet over dat mensen afhaken of hun politieke heil ergens anders zoeken, schreef De Vries.

Eerlijk is eerlijk: Natuurlijk zijn wij ook trots op onze organisaties en vechten we voor het behoud daarvan. Maar dat staat niet voorop. Als in een gelijkwaardig gesprek binnen "De Koöperaasjes" betere organisatie- en financieringsvormen worden bedacht, denken we graag mee. Maar nu lijkt ons werk tussen de wal van de inkrimpende provincie en het schip van de bezuinigende gemeenten te vallen.

Het is te hopen dat de statenleden de voorgestelde verschraling zullen keren. Dat ze - in de woorden van PvdA-fractievoorzitter Bert Versteeg - de mensen centraal stellen en de belangen van de burger voorop (Te Gast, 17 november j.l.). Want solidariteit krijgt pas inhoud in moeilijke tijden; een Koers(document) bepaal je niet alleen voor mooi weer.

We hopen dat de Statenleden hun provinciale verantwoordelijkheid nemen en het hart laten spreken, voor een sociaal Fryslân!

Karin Veldsema (VG Belangen Platform Fryslân)
Thijs Aardema (Zorgbelang Fryslân en LFB Friesland)

Jan Bosman (Solidair Friesland)
Jitty Reifenrath (Fries Centrum voor Doven en Slechthorenden FCDS)
Cees van Baalen (COC Friesland)
Thomas Swart (Stichting Friese Ouderenbonden SFO)
Harry van der Snee (DMA Fryslân Protestantse Kerk)
Ate de Jong (Tûmba)