Verhalenverteller Rediet Mebea overleden
Dinsdag 5 januari kregen wij het bericht dat Rediët Mebea op vakantie in z'n heite- en memmelân Ethiopië aan hersenvliesontsteking is overleden. Het bericht sloeg bij Tûmba in als een bom.
"Hij was een geheime held," zegt Paulus Berhe. Iedere dag verzorgde Rediët Mebea hem. Paulus, afkomstig uit Eritrea, is verlamd. De Afrikaanse mannen leerden elkaar kennen in een asielzoekerscentrum in het zuiden van Limburg. Dag in dag uit, zeven dagen in de week, haalde Rediët boodschappen, ging bij Paulus koken en vervolgens gingen ze samen eten. Alle dagen van het jaar, zonder klagen en in stilte deed Rediet zijn werk.
Zo kennen de mensen in Fryslân hem. De rust zelve. Als er een iemand is waar dit van toepassing op is, was het Rediët Mebea. Alles in hetzelfde tempo. Koffiedrinken, boodschappen halen, sigaretje opsteken, schoonmaken, vuilnisbakken buiten zetten, alles deed hij met een jaloersmakende rust. Nooit haastig, zelden boos of geïrriteerd. Boos werd hij pas als hij onrecht zag of ervoer.
Rediët was de verpersoonlijking van de spreekwoordelijke Afrikaanse rust. "Jullie hebben de klok, wij de tijd". Hij was ook een wijs man. Vaak verbaasde hij de toehoorders met zijn kennis over ontwikkelingen in de wereld, over religie of politiek, of door het plotseling citeren van, voor de Nederlandse collega's, onbekende Nederlandse spreekwoorden. Als spreker invallen voor een deskundige op het gebied van wereldburgerschap en millenniumdoelen? Voor Rediët geen probleem.
Bij Tûmba, centrum voor wereldburgerschap en gelijke behandeling, was Rediët jarenlang als vrijwilliger conciërge. Voor veel mensen was hij een gesloten boek, maar voor het vertellersproject Ferhalen fan fierrens, een activiteit van Tûmba, bezocht Rediët als verhalenverteller talloze Friese scholen. Hij was bescheiden en dat maakte hem geliefd bij de kinderen. Vaak vlogen ze op hem af, omdat hij als aandenken de naam van ieder kind in zijn taal, het Amharisch, schreef.
"Hij was meer dan een broer voor mij," zegt Paulus. Voor zijn vertrek naar Ethiopië nam Rediët anders dan anders afscheid van Paulus. In plaats van zijn gebruikelijke kreet "Tot ziens, ik kom terug", kuste Rediët Paulus op zijn voorhoofd. Nu is Paulus zijn held en broer kwijt. Op zaterdag 2 januari overleed Rediët aan de gevolgen van hersenvliesontsteking in zijn Ethiopië. Maandag 4 januari is hij begraven in Addis Abeba. Rediët is 47 jaar geworden.
Wij vinden het vreselijk dat we geen afscheid van Rediët hebben kunnen nemen. Aan de andere kant: het is mooi dat Rediët in de Afrikaanse grond en in niet in de koude Friese klei is begraven.
Onze collega Ank Dijkstra, die jarenlang met Rediët werkte in ons project Ferhalen fan Fierrens en samen met hem nog Ethiopië bezocht, haalt herinneringen aan hem op:
Lieve Rediët,
Ik schrijf je een brief met mijn herinneringen aan jou.. ik weet niet waar je nu bent.. als er een hemel bestaat heb je daar vast een prachtige plek...
Weet je nog dat je voor het eerst op Tûmba kwam, ongeveer 10 jaar geleden, je wilde zo graag wat doen voor de wereld en vooral voor Afrika. Je had toen nog een pruik op en na een opmerking van Ate heb je deze afgegooid en kwam er een prachtige glanzende kop tevoorschijn. Je bent bij Ferhalen fan Fierrens gekomen en werd direkt voor de Ethiopische leeuwen gegooid.. zeven gastlessen voor pubers op de middelbare school in Heerenveen over je geliefde land Ethiopië. Je Nederlands was nog niet denderend maar je sloeg je er door heen, je ging ervoor hoe spannend ook.
In de jaren die volgden gingen we regelmatig met elkaar op stap door het Friese land met de bus en met de trein. Bijvoorbeeld naar Folsgare, uitstappen op de rijksweg en lopend tussen de weilanden, begroet door de schapen, naar het kleine schooltje in het dorp. Jij met je muts op beschermd tegen de Friese wind. De kinderen vonden het geweldig zo'n man uit Afrika die hun namen in het Amharik schreef en zo mooi schokschouderend kon dansen. Als we weer terug liepen kwamen we de kinderen tegen, zwaaiend en roepend: "Hoi Rediët, moai ferteld hear!"
Ik ging met jou mee naar jouw Ethiopische land, met het openbaar vervoer, het vliegtuig.We werden opgehaald door familie en we kwamen terecht in hotel Atlas. Jij liet mij elke middag je Addis Abeba zien, zoveel liet je me zien, van kerk tot discotheek. Samen in de stilte, samen aan het dansen op de Ethiopische klanken tot diep in de nacht, met het taxibusje door Addis. Samen met je familie naar familie buiten Addis Abeba, altijd gastvrij, koffie ceremonies wel twee uren lang. Samen naar Mister Aymro en zijn projekt voor kansarme kinderen. Schooltjes bezocht. Je was de beste gids die ik me kon bedenken, met zoveel kennis over je stad en land. Je liet me zien waar je gewerkt hebt, het ministerie van landbouw en het conferentie-oord in het park Gion waar je internationale conferenties organiseerde over handel en landbouw. Wat wist ik eigenlijk van jou en wat kwam ik veel te weten. Je groeide daar in Addis, je was in je kracht. Een man van Afrika en een wereldburger.
Terug in Friesland gingen we samen door met gastlessen over de Millenniumdoelen. Je wist veel over landbouw, mooi te gebruiken op de AOC's waar jij je kennis doorgaf aan de leerlingen. Door je rust en je kennis werden de leerlingen nieuwsgierig naar jou en kwam er rust en kennis in de klas..
Lieve Rediët, de laatste keer met jou op stap was afgelopen december. Ik had je gevraagd mee te gaan naar een middelbare school in Grou om over de Millenniumdoelen te praten, want degene die dat zou doen, kon niet. Een steun was je hierin voor mij, zo samen voor de klas met de leerlingen achter de computers en jij vertelde je verhaal.
Rediët, je bent een grote schat en een stille held.
Ik hou van jou, heel veel,
Ank
Deel dit bericht via:
