Het lijkt nu officieel: op de VN-Klimaattop in Kopenhagen begin december zal geen politiek akkoord worden ondertekend. Binnen de wereld van klimaatactivisten geeft dit nieuws verwarring. Een groot aantal organisaties noemt Kopenhagen de laatste kans voor de wereld. Als in de Deense hoofdstad geen echte afspraken worden gemaakt, staat het voortbestaan van onze planeet op het spel. Aan de andere kant vindt bijvoorbeeld David Roberts, redacteur van de ecosite Grist, het uitblijven van een akkoord helemaal geen ramp. Meer tijd voor een beter en gedetailleerdere overeenkomst, schrijft hij.

In een artikel over '10 jaar na de Battle of Seattle' in het Amerikaanse weekblad The Nation benadert publicist Naomi Klein de discussie over klimaatverandering en Kopenhagen een stuk radicaler.

De VN-top in Kopenhagen valt precies samen met de tienjarige herdenking van de ‘Battle in Seattle'. Tien jaar geleden hield de WTO, de Wereldhandelsorganisatie, een bijeenkomst in Seattle. De demonstraties rond die top zette de 'antiglobaliseringsbeweging' op de politieke en maatschappelijke kaart. Maar Kopenhagen is niet een "Seattle do-over", schrijft Klein. De beweging heeft geleerd van haar successen (de WTO-top werd een mislukking) en van haar fouten. De kritiek op de 'antiglobalisten' was dat ze veel kritiek hebben, maar geen alternatieven. Klein: "De beweging die zich in Kopenhagen laat zien richt zich inderdaad op één thema - klimaatverandering - maar weeft daaromheen een verhaal dat welhaast ieder onderwerp op aarde bevat. Dit verhaal laat zien dat het klimaat niet verandert omdat we de wereld vervuilen, maar vanwege de logica van het kapitalisme, dat zich primair richt op korte-termijn winsten en voortdurende groei."

De houding en werkwijze van de grote banken illustreert dit. De bonussen zijn terug, hoger dan voor de crisis. Een van de door de crisis zwaarst getroffen banken, het Zwitserse UBS, meldt dat de bank binnen drie tot vijf jaar weer winst zal maken en stelt voor haar aandeelhouders weer een hoog rendement in het vooruitzicht. Daarmee laten de banken zien dat ze helemaal niets hebben geleerd van de crisis, zegt hoogleraar financiële economie Sylvester Eijffinger in de Volkskrant.

"Onze regeringen willen ons doen laten geloven dat dezelfde logica ook gebruikt kan worden om de klimaatverandering te bestrijden, door bijvoorbeeld CO2 te verhandelen," schrijft Klein. De handel in broeikasgassen betekent een privatisering van de atmosfeer. Deze marktgerichte oplossingen kunnen de klimaatverandering niet tegengaan, maar bovendien zullen ze leiden tot grotere armoede en ongelijkheid, juist bij de mensen die al het meest te leiden hebben onder de klimaatveranderingen.

Activisten willen in Kopenhagen de conferentie niet sluiten, zoals in Seattle, maar 'openbreken'. "Zodat we kunnen praten over onze agenda!" Bovendien komen de anders-globalisten met constructieve oplossingen voor het klimaatprobleem. Niet méér kapitalisme, maar inzetten op duurzame lokale landbouw, alternatieve energie, groene technologie en klimaatschuld: rijke landen betalen voor de schade die zij aanrichten in arme landen.

Klein citeert John Jordan, een Engelse activist en oprichter van Reclaim the Streets. Hij voorspelde de gebeurtenissen in Seattle in 1999. Jordan noemt de demonstraties toen de coming-out van de beweging. "Maar Kopenhagen zal mogelijk onze volwassenheid markeren," zegt Jordan." Echter, niet om het nu op veilig te spelen. "Ik hoop dat we volwassen zijn geworden om meer ongehoorzaam te zijn, omdat leven in deze wereld wel eens beëindigd kan worden omdat we té gehoorzaam zijn."

Dit lijkt de taal van een revolutionair. De afgelopen zomer werd echter de ‘vader van het broeikaseffect', wetenschapper James Hansen, voor het eerst van zijn leven gearresteerd bij een demonstratie tegen een kolenmijn. Hansen heeft zijn boeken achter zich gelaten. "Drie wegen staan open voor de acties die nodig zijn om het klimaat te redden: het democratische proces (verkiezingen), de rechtbanken, en burgerlijk verzet," legt hij op Grist uit. "We kunnen niet blijven toestaan dat overheden hun maatregelen verpakken in mooie woorden, terwijl hun acties niet toereikend zijn. Dát moeten we onthullen."

Harry Prins
Medewerker Tûmba, centrum voor wereldburgerschap en gelijke behandeling

Reactie op "Klimaat is niet te koop"

Write a comment

Name:
Email:
Subject:
Comment: *

Help prevent spam - enter security code above: