Het Damrak ziet op 1 dag meer dan 31 miljard euro verdampen. Per seconde raken de Verenigde Staten met een bedrag van 18.000 dollar dieper in de nationale schuld. Die schuld bedraagt vandaag 12 biljoen dollar. Om het financiële systeem te redden pompt de Amerikaanse 700 miljard dollar in de nationale economie. Met dat bedrag kan de Amerikaanse overheid 7% van de nationale schuld af betalen...

Duizelingwekkende cijfers over de economische crisis van 2008 en 2009. Nu lijkt het ergste achter de rug en laten de beurzen en financiële tovenaars weer positieve geluiden horen. Maar achter al de abstracte rekenkunst gaan mensen schuil. Mensen die hun werk verliezen, hun huis moeten verkopen, zich niet meer door een dokter kunnen laten behandelen. Toch zijn er ook economen en politici die in de financiële crisis een kans zien. Herman Wijffels, oud-bankier en bewindvoerder bij de Wereldbank, zegt dat de kredietcrisis het einde betekent van het harde Wall Street-kapitalisme: "Het keiharde Wall Street-kapitalisme zette de natuurlijke verhoudingen op zijn kop. Voor mij draait de economie om behoeftes van mensen. Maar Wall Street gooide na de val van de Muur de dienstbaarheid overboord," zegt hij. Amerika leeft al jaren boven haar stand. Maar, ‘the party is over'. "We staan voor een nieuwe cultuurfase in onze geschiedenis," zegt Wijffels. "We moeten een nieuwe manier van leven vinden, die past binnen wat de aarde kan hebben."

Econoom Hazel Henderson valt Wijffels bij. Ook zij ziet in de kredietcrisis een kans, namelijk het opruimen van de rotzooi die de vrije markteconomen hebben achtergelaten. Op de website van P-plus zegt ze dat we nu het 'wereldwijde financiële casino" moeten gaan beheren.

"We hebben een financiële crisis, maar ook een voedsel-, water-, energie- en klimaatcrisis," somt Herman Wijffels op. Nerveus topoverleg in Washington, Parijs, Brussel en Amsterdam leidt de aandacht af van die landen waar de echt harde klappen vallen, namelijk in de arme landen in het Zuiden. Zij hebben te maken met de Triple F: Food, Finance, Fuel, zoals onze vorige week in Ethiopië overleden collega Rediet Mebea het noemde.

Volgens de Duitse ex-minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier verkleint de kredietcrisis de kans op een akkoord over de aanpak van klimaatproblemen. Josette Sheeran, directeur van het Wereld Voedselprogramma van de VN, zegt dat de voedselcrisis nog lang niet over is. De presidenten van het IMF en de Wereldbank, respectievelijk Dominique Strauss-Kahn en Robert Zoellick, benadrukken dat ondanks de financiële crisis de wereld de andere crises - voedsel, klimaat en grondstoffen - niet mag vergeten.

U2-zanger Bono verwonderde zich er al over dat de Verenigde Staten 700 miljard dollar konden vinden om Wall Street te redden, maar dat de gehele G8 niet 25 miljard dollar op tafel kon leggen om 25.000 kinderen, die dagelijks doodgaan aan ziekte, te redden. Kwestie van eigenbelang én van moraal. Hoogleraar Roel Kuiper, senator voor de ChristenUnie, schrijft dat de ineenstorting van de financiële markten het failliet toont van de neoliberale ideologie. "De wijze waarop het westen zijn eigen materiële belangen heeft gediend, de westerse levensstijl en mentaliteit liggen op een of andere manier aan de basis van deze crisis. Om de klap op te vangen die komen gaat en om verdere ontbinding van de samenleving te voorkomen, hebben we andere fundamenten nodig dan die waarop het Westen in de afgelopen decennia heeft gebouwd." Kuiper ziet al een begin van heroriëntatie. Overheden die banken nationaliseren en garant staan voor spaartegoeden, om het vertrouwen van burgers te herwinnen. Sociaal vertrouwen noemt Kuiper dit: het vertrouwen van mensen in elkaar. Daarnaast bestaat er institutioneel vertrouwen: het geloof in de betrouwbaarheid van instituties. Volgens Kuiper heeft het neoliberalisme de wereld instabiel en onzeker gemaakt. Gemeenschappen werden verscheurd en versnipperd, mensen raakten ontworteld in een harteloze wereld. Deze tijd vraagt volgens Kuiper om een nieuwe mentaliteit, waar Wijffels ook op doelt: "Vitale gemeenschappen, op basis van het morele kapitaal dat in het tijdperk dat nu tot een einde komt zo weinig waard was, dat het niet eens op rente was gezet." Niet de kille en keiharde logica van beurscijfers, maar vertrouwen en dienstbaarheid. Voor de zorg van mensen en van de aarde.

Harry Prins
medewerker Tûmba

Reactie op "Food, Finance, Fuel: kredietcrisis raakt hele wereld"

Write a comment

Name:
Email:
Subject:
Comment: *

Help prevent spam - enter security code above: